Speledonckers terug naar de basis
SOMEREN – Een voorstelling bijwonen van De Speledonckers is altijd weer een plezier. Voor wie dat de afgelopen jaren vaker deed, zit er wel een nadeel aan: je raakt verwend en gaat de geleverde kwaliteit gewoon vinden. Toch is het dat allesbehalve. Ook Andorra was weer van een hoog niveau. Was het afwijken van het gangbare de laatste jaren een handelsmerk van de club, dit keer ging het amateurgezelschap terug naar de basis. Geen special effects, uitvergrote humor of originele invalshoeken. Alles stond in dienst van het thema. Een thema dat in combinatie met het overtuigende spel garant stond voor een indrukwekkende voorstelling waarbij menigeen op het eind een traantje of zelfs een traan weg moest pinken.
“Er is wat op til”, klinkt het meteen aan het begin van Andorra. De onderhuidse spanning is voelbaar in de openingsscène, waardoor je als toeschouwer direct in het verhaal zit. Maar om nu te zeggen dat je makkelijk zit, nee. Het enkele moment dat je meent te mogen en kunnen lachen, blijkt bij nader inzien bijzonder pijnlijk. ‘Argumenten’ die voor daden worden aangevoerd zijn ook in deze tijd bij vlagen te zot voor woorden. In het Andorra in 1961 van Max Frisch was het al niet anders.
Kun je schuldig zijn aan iets wat je niet gedaan hebt? Het antwoord is overduidelijk. In feite is zelfs het slachtoffer schuldig. “Je gaat geloven wat ze zeggen. Je er zelfs naar gedragen”, zo is te horen in de dialoog tussen Andri (Sander Leenders) en de pater (Hans van Dooren). Het is een van de prachtscènes in Andorra. Ook de discussie die Andri met zijn vader (Christian de Rooij) heeft, laat toneel van de bovenste plank zien. Imponerend is het wanneer de jodeninspecteur (Geert van Gastel) het volk met zwarte doeken over het hoofd over het plein laat lopen.
De inwoners van Andorra lijken tijdens de vooruitblikken schuldbewust. “Ja, ik geef toe dat…”, zeggen onder andere de waardin (levensecht neergezet door Suzanne Slegers), de meubelmaker (Ruud van Eijk) en de dokter (Gerard van Beers). Maar schijn bedriegt: “Het is niet mijn schuld dat het later zo gelopen is.” Het is regisseur Sjoerd Wintzen gelukt om duidelijk te maken dat wat er in Andorra speelt een probleem van alle tijden is, dat in elk dorp voorkomt. Steeds gaat het leven vrolijk verder. Zelfs nadat Andri erbij wordt gelapt. De dorpsgek tekent weer op het plein, in het café wordt weer gedronken en gelachen en de kinderen hebben de bal weer in het water liggen.
Langzaam maar zeker wordt toegewerkt naar het zeer indringende slot, waarin Andri’s liefde Barblin (Sanne Maas) het treurige middelpunt vormt. De toeschouwer wordt hier opnieuw een spiegel voorgehouden. Een geruststellend beeld levert dat niet op. De spaarzame muziek –Street spirit (fade out) van Radiohead- verontrust je zo mogelijk nog meer.
Andorra door De Speledonckers is in De Donck nog te zien op de volgende momenten. Vrijdag 16 juli, 22.00 uur; zondag 18 juli, 20.00 uur; woensdag 21 juli, 20.00 uur; vrijdag 23 juli, 22.00 uur en zondag 25 juli, 14.30 uur. De toegang is 10 euro.
